พบคน Toxic ในที่ทำงาน? เทคนิคการรับมือ เพื่อให้สังคมการทำงานดีขึ้น

คน Toxic ในที่ทำงาน เป็นปัญหาที่หลายคนเคยเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นองค์กรขนาดเล็กหรือองค์กรขนาดใหญ่ จากประสบการณ์ตรงของ ANGA MASTERY ที่ทำงานร่วมกับทีมกว่า 100 คน และดูแลองค์กรหลากหลายรูปแบบ เราพบว่าปัญหานี้ไม่ได้เกิดจาก “ตัวบุคคล” เพียงอย่างเดียว แต่เชื่อมโยงกับวัฒนธรรม ระบบการทำงาน และทักษะการสื่อสารภายในองค์กรอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

10 ลักษณะนิสัยคน Toxic ในที่ทำงาน หรือองค์กร เป็นอย่างไร

คน Toxic ในที่ทำงานหรือองค์กร มักแสดงพฤติกรรมที่บั่นทอนคนรอบข้างอย่างต่อเนื่อง หรือทำให้ผู้อื่นรู้สึกด้อยค่า พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลให้ทีมทำงานด้วยความกดดัน และไม่กล้าแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา

นอกจากนี้ คน Toxic มักต้องการควบคุมผู้อื่น ไม่เคารพขอบเขตส่วนตัว และใช้อารมณ์นำเหตุผล ทำให้บรรยากาศการทำงานตึงเครียดในระยะยาว หากองค์กรปล่อยให้พฤติกรรมเหล่านี้เกิดซ้ำโดยไม่มีการจัดการ ไม่ว่าจะผ่านระบบงาน ผู้นำ หรือการจัดอบรมภายในองค์กร เพื่อสร้างมาตรฐานการทำงานร่วมกัน ปัญหาคน Toxic มักจะฝังรากลึกและส่งผลต่อวัฒนธรรมองค์กรในที่สุด โดยส่วนมากคน Toxic ในที่ทำงาน มักมีลักษณะนิสัยดังนี้

1.) มักโทษคนอื่นเสมอ ไม่ยอมรับความผิดของตัวเอง ทุกปัญหาจะเป็นความผิดของคนรอบข้าง 

2.)ชอบดูถูก บั่นทอนกำลังใจ ทำให้คนฟังรู้สึกไม่ดี รู้สึกด้อย หรือไม่มั่นใจในตัวเอง

3.)ต้องการควบคุมผู้อื่น ชอบสั่ง ชอบบงการ และไม่เคารพขอบเขตส่วนตัว

4.)พูดในแง่ลบตลอด มองโลกในด้านร้าย ทำให้บรรยากาศรอบตัวตึงเครียด

5.)เล่นบทเหยื่อ ทำให้คนอื่นรู้สึกผิดเพื่อให้ได้ในสิ่งที่ตัวเองต้องการ

6.)อารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ คาดเดายาก ทำให้คนรอบข้างต้องระวังคำพูดตลอดเวลา

7.)อิจฉา ไม่ยินดีกับความสำเร็จของคนอื่น และพยายามลดคุณค่าความสำเร็จนั้น

8.)เอาแต่ผลประโยชน์ของตัวเองเป็นหลัก ไม่สนใจความรู้สึกหรือผลกระทบต่อผู้อื่น

9.)ทำให้คุณรู้สึกเหนื่อย หมดพลัง หรือไม่เป็นตัวของตัวเองหลังจากอยู่ด้วย

10.)เมื่อคุณพยายามสื่อสารหรืออธิบายเหตุผล มักบิดเบือนเรื่องราวหรือทำให้คุณรู้สึกว่าคิดมากเกินไป

15 วิธีรับมือคน Toxic ในที่ทำงาน อย่างมีสติและเป็นมืออาชีพ

เมื่อหลีกเลี่ยงคน Toxic ในที่ทำงานไม่ได้ การมีแนวทางรับมือที่เหมาะสมจะช่วยลดผลกระทบต่อสุขภาพจิต ประสิทธิภาพการทำงาน และความสัมพันธ์ในทีมได้อย่างมาก ทั้งในระดับบุคคลและระดับองค์กร ซึ่งหลายบริษัทเริ่มแก้ปัญหานี้ควบคู่กับการพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกันผ่าน Public Training และ In-House Training เพื่อสร้างมาตรฐานการสื่อสารและการทำงานที่ชัดเจนขึ้น

1.) ตั้งขอบเขตให้ชัด ไม่ปล่อยให้ใครล้ำเส้นซ้ำๆ

การตั้งขอบเขตไม่ใช่การแข็งกร้าว แต่คือการสื่อสารให้ชัดเจนว่า “พฤติกรรมแบบไหนทำงานร่วมกันได้” และ “พฤติกรรมแบบไหนไม่ควรเกิดขึ้น” เมื่อขอบเขตชัด คน Toxic จะมีพื้นที่เล่นเกมอารมณ์ได้น้อยลง และช่วยให้บรรยากาศการทำงานกลับมาอยู่ในกรอบที่เป็นมืออาชีพมากขึ้น

2.) โฟกัสที่งาน ไม่เล่นตามอารมณ์

พฤติกรรม Toxic มักเริ่มจากการดึงเรื่องส่วนตัว ความรู้สึก หรือดราม่าเข้ามาเบี่ยงประเด็นงาน การยึดโจทย์ เป้าหมาย และผลลัพธ์ของงานเป็นหลัก จะช่วยตัดวงจรการปะทะทางอารมณ์ และทำให้การสื่อสารกลับมาอยู่บนเหตุผลมากขึ้น

3.) สื่อสารสั้น ชัด เป็นลายลักษณ์อักษร

การสื่อสารที่กระชับ ตรวจสอบได้ และมีหลักฐาน ช่วยลดโอกาสถูกบิดเบือนคำพูดในภายหลัง หลายองค์กรเลือกพัฒนาทักษะนี้ผ่าน In-House Training เพื่อให้ทีมสื่อสารอย่างเป็นระบบ ลดความเข้าใจคลาดเคลื่อน และลดความขัดแย้งที่ไม่จำเป็น

4.) ไม่อธิบายตัวเองเกินจำเป็น

คน Toxic มักไม่ได้ต้องการความเข้าใจ แต่ต้องการพื้นที่ควบคุมสถานการณ์ การอธิบายยืดยาวอาจถูกนำไปใช้ย้อนกลับมาทำร้ายคุณได้ การตอบให้ตรงประเด็น เท่าที่จำเป็น และจบตามกรอบงาน จะช่วยป้องกันตัวเองได้ดีกว่า

5.) แยกงานออกจากเรื่องส่วนตัวให้เด็ดขาด

เมื่ออีกฝ่ายใช้ความสนิท ความเกรงใจ หรืออารมณ์มากดดัน การยืนบนกรอบของบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบ จะช่วยให้การตัดสินใจยังคงยุติธรรม และไม่ถูกลากเข้าไปในเกมส่วนตัวของใครบางคน

6.) เก็บหลักฐานการทำงานและการสื่อสาร

การบันทึกอีเมล แชต หรือเอกสารการทำงาน ไม่ใช่ความไม่ไว้ใจ แต่คือการปกป้องตัวเองในระบบที่ยังไม่ชัดเจน หลักฐานเหล่านี้ช่วยให้คุณอธิบายสถานการณ์ได้ด้วยข้อเท็จจริง ไม่ใช่อารมณ์

7.) ใช้ระบบและกระบวนการเป็นตัวช่วย

องค์กรที่มีขั้นตอนการทำงานชัดเจน จะลดพื้นที่ของพฤติกรรม Toxic ลงอย่างมาก

8.) ไม่รับคำพูดลบมาเป็นคุณค่าของตัวเอง

คำพูดของคน Toxic มักสะท้อนความไม่มั่นคงของเขาเอง ไม่ใช่ความสามารถของคุณ การแยกเสียงวิจารณ์ออกจากตัวตน จะช่วยให้คุณไม่สูญเสียความมั่นใจโดยไม่จำเป็น

9.) เลี่ยงการนินทา เพราะจะทำให้ปัญหาซับซ้อนขึ้น

การระบายผิดที่อาจทำให้เรื่องลุกลาม และเปลี่ยนคุณจากผู้ได้รับผลกระทบ กลายเป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้งโดยไม่ตั้งใจ การเลือกช่องทางสื่อสารอย่างรอบคอบจึงสำคัญมาก

10.) เลือกพึ่งคนที่ปลอดภัยและเข้าใจบริบทงาน

หัวหน้าหรือ HR ที่เข้าใจทั้งงานและวัฒนธรรมองค์กร คือกลไกสำคัญในการจัดการพฤติกรรม Toxic อย่างเป็นระบบ ไม่ใช่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

11.) ฝึกตอบโต้แบบนิ่ง สุภาพ แต่หนักแน่น

การตอบกลับด้วยอารมณ์สงบ แต่ชัดเจน จะลดโอกาสการปะทะและทำให้คุณยังคงภาพลักษณ์มืออาชีพ แม้ในสถานการณ์กดดัน

12.) จำกัดการปะทะเท่าที่จำเป็น

ไม่ใช่ทุกเรื่องต้องโต้ตอบหรือเอาชนะ การเลือกสงวนพลังงานไว้กับงานและสิ่งที่สำคัญจริงๆ จะช่วยให้คุณไม่หมดแรงจากความขัดแย้งที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์

13.) ดูแลสุขภาพจิตนอกเวลางาน

สภาพแวดล้อมการทำงานที่เป็นพิษส่งผลสะสม การพักผ่อน ดูแลตัวเอง และมีพื้นที่ปลอดภัยนอกงาน จะช่วยให้คุณรับมือกับแรงกดดันได้ดีขึ้น

14.) ประเมินสถานการณ์เป็นระยะ

หากคุณเริ่มรู้สึกเหนื่อย หมดพลัง หรือสูญเสียตัวตน การทบทวนว่าสภาพแวดล้อมนี้ยังเหมาะกับคุณหรือไม่ คือการตัดสินใจอย่างมีสติ ไม่ใช่ความอ่อนแอ

15.) ถ้ากระทบระยะยาว การถอยออกมาไม่ใช่ความล้มเหลว

บางครั้ง การออกจากสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ คือการปกป้องศักยภาพและคุณค่าของตัวเอง เพื่อไปเติบโตในที่ที่เหมาะสมกว่าในระยะยาว

ควรอยู่ต่อหรือพอแค่นี้ เมื่อเจอคน Toxic ในที่ทำงาน

เลือกอยู่ต่อ ข้อดีและข้อจำกัดที่ต้องยอมรับ

การอยู่ต่อช่วยให้คุณยังรักษาความมั่นคงของงาน รายได้ และตำแหน่งเอาไว้ โดยไม่ต้องเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด ในบางกรณี หากปัญหาเกิดจากคนเพียงไม่กี่คน และองค์กรมีระบบหรือผู้บริหารที่พร้อมจัดการ สถานการณ์อาจดีขึ้นได้ นอกจากนี้ คุณยังได้ฝึกทักษะสำคัญ เช่น การตั้งขอบเขต การสื่อสาร และการรับมือกับคนยาก

อย่างไรก็ตาม การอยู่ต่อก็มีต้นทุนที่ต้องแลก สุขภาพจิตอาจค่อยๆ แย่ลงจากความเครียดสะสม ประสิทธิภาพการทำงานลดลง ความมั่นใจในตัวเองถูกบั่นทอน และหากองค์กรเพิกเฉย พฤติกรรม Toxic มักไม่หายไป แต่จะกลายเป็นเรื่องปกติในระยะยาว

เลือกลาออก ข้อดีและความเสี่ยงที่ต้องเตรียมใจ

การลาออกช่วยให้หลายคนได้สุขภาพจิตและพลังชีวิตกลับคืนมา ไม่ต้องทนกับบรรยากาศที่บั่นทอนทุกวัน และเปิดโอกาสให้เจอสภาพแวดล้อมการทำงานที่เหมาะกับตัวเองมากกว่า นี่อาจเป็นการเคารพคุณค่าในตัวเองอย่างหนึ่ง

ในขณะเดียวกัน การลาออกย่อมอาจมาพร้อมความไม่แน่นอน รายได้อาจสะดุดชั่วคราว ต้องเริ่มต้นใหม่ และอาจรู้สึกเสียดายผลงานหรือโอกาสที่สร้างมา หากยังไม่มีแผนรองรับ ความกังวลอาจเกิดขึ้นได้

สรุปวิธีปรับตัว เมื่อเจอคน Toxic ในที่ทำงาน

“คน Toxic ในที่ทำงาน” ไม่ใช่ปัญหาของตัวบุคคลเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากโครงสร้าง การสื่อสาร และขอบเขตการทำงานที่ไม่ชัดเจน การปรับตัวที่ได้ผล เริ่มจากการตั้งขอบเขตให้ชัด ยึดกรอบงานและข้อเท็จจริงเป็นหลัก สื่อสารให้สั้นและตรวจสอบได้ รวมถึงการไม่รับคำพูดลบมาเป็นคุณค่าของตัวเอง ควบคู่กับการดูแลสุขภาพจิตอย่างจริงจังนอกเวลางาน

จากมุมมองของ ANGA MASTERY ปัญหานี้สามารถลดลงได้อย่างเป็นระบบ เมื่อองค์กรให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกัน ผ่านองค์ความรู้ที่นำไปใช้ได้จริง เช่น การเรียนรู้ร่วมกันในรูปแบบ Public Training หรือการจัดอบรมภายในองค์กร ผ่าน In-House Training ที่ออกแบบให้สอดคล้องกับบริบทของทีม

คำถามที่พบบ่อยของบทความคน Toxic ในที่ทํางาน

ANGA MASTERY คือแพลตฟอร์มการเรียนรู้ด้าน Performance Marketing สำหรับเจ้าของธุรกิจ ผู้บริหาร และทีมการตลาด ก่อตั้งโดย ANGA Bangkok Agency เอเจนซี่ที่มีประสบการณ์ดูแลลูกค้ากว่า 300 ธุรกิจ ถ่ายทอด Insight จากการทำงานจริง พร้อมรูปแบบการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น ทั้ง Public Training, In-House Training (จัดอบรมภายในองค์กร) และคอร์สออนไลน์ เพื่อพัฒนาทักษะให้พร้อมใช้งานในโลก Digital Marketing อย่างเป็นระบบ

เขียนโดย: K.Earth  (ศิษย์เก่าคลาส Advanced SEO Content Writing Batch 2)